Sözlük

BT altyapı sözlüğü

Raporlarımızda ve araçlarımızda geçen kelimelerin kısa ve sade tanımları. Bir aracın sayıya dökebildiği terimler o araca bağlanır.

Terimlerde ara

3-2-1-1-0 kuralı: Verinin üç kopyası, iki farklı ortamda; biri bina dışında, biri çevrim dışı veya değiştirilemez ve son geri yükleme testinde sıfır hata.; Yedekleme ve geri yükleme süresi hesaplama
Anlık görüntü (snapshot): Bir diskin veya sanal makinenin belirli bir andaki görüntüsü; aynı depolamada tutulur. Hızlı geri dönüş için yararlıdır ama depolamayla birlikte kaybolduğu için yedeğin yerini tutmaz.; Yedekleme ve geri yükleme süresi hesaplama
Değiştirilemez yedek: Saklama süresi bitene kadar, yönetici yetkisiyle bile değiştirilemeyen veya silinemeyen yedek.; Yedekleme ve geri yükleme süresi hesaplama
Dört göz kuralı: Büyük bir çekimi onaylamak gibi hassas bir işlemin ikinci bir kişinin onayını gerektirdiği kontrol.; Platform geçiş kontrol listesi
En az yetki: Her hesaba yalnızca işi için gereken yetkiyi vermek.; Altyapı kontrolü
Erişilebilirlik: Bir hizmetin amaçlandığı gibi çalıştığı sürenin oranı; genellikle %99,9 gibi yüzde olarak yazılır.; Uptime ve SLA hesaplama
Geçiş (cutover): Canlı işleyişin eski sistemden yenisine geçtiği planlı an.; Platform geçiş kontrol listesi
Geri yükleme testi: Bir yedekten gerçekten veri geri yükleyip süresini ölçmek. Bir yedeğin çalıştığının tek kanıtı.; Yedekleme ve geri yükleme süresi hesaplama
Hipervizör: Fiziksel bir sunucuda sanal makineleri çalıştıran yazılım; örneğin VMware ESXi, Proxmox VE veya Hyper-V.; Uptime ve SLA hesaplama
Kasa (cashier): Bir oyun platformunda oyuncuların para yatırıp çektiği bölüm; ödeme yöntemleri, limitleri ve onay kurallarıyla birlikte.; Platform geçiş kontrol listesi
Kendini dışlama: Oyuncunun belirli bir süre veya kalıcı olarak kumardan engellenme talebi. Herhangi bir platform değişikliğinde boşluk olmadan korunmalıdır.; Platform geçiş kontrol listesi
Küme (cluster): Biri arızalandığında birbirinin sanal makinelerini devralabilen iki veya daha fazla sunucu. Ancak kalan sunucularda yeterli boş kapasite varsa işe yarar.; Uptime ve SLA hesaplama
KYC: Müşterini tanı: oyuncunun kimliğini, yaşını ve adresini doğrulamak ve kanıtları saklamak.; Platform geçiş kontrol listesi
MFA: Çok faktörlü doğrulama: parolaya ek olarak uygulama kodu veya donanım anahtarı gibi ikinci bir kanıt.; Altyapı kontrolü
Mutabakat: İki rakam setini, örneğin platform bakiyelerini ödeme sağlayıcı ekstreleriyle karşılaştırıp her farkı açıklamak.; Platform geçiş kontrol listesi
NAS: Ağa bağlı depolama: dosyaları ağ üzerinden paylaşan depolama cihazı.; RAID hesaplama
Parite: Bir şeritteki veri bloklarından hesaplanan ek veri; arızalanan diski yeniden oluşturmak için kullanılır.; RAID hesaplama
PSP: Ödeme hizmeti sağlayıcısı: bir işletme için kart, banka veya cüzdan ödemelerini işleyen şirket.; Platform geçiş kontrol listesi
RAID: Diskleri birleştirerek dizinin bir disk arızasına dayanmasını, hızlanmasını veya ikisini birden sağlayan yöntem. Yedek değildir: silinen veya şifrelenen dosyalar tüm disklerden aynı anda gider.; RAID hesaplama
RAIDZ: Parite RAID'in ZFS karşılığı. RAIDZ1, RAIDZ2 ve RAIDZ3 sırasıyla bir, iki ve üç disk arızasına dayanır.; RAID hesaplama
Rebuild (yeniden oluşturma): Arızalı diskin içeriğini yeni bir diskte yeniden oluşturmak. Bitene kadar dizi daha savunmasızdır.; RAID hesaplama
RPO: Kurtarma noktası hedefi: zaman cinsinden ne kadar veri kaybını göze alabileceğiniz. 24 saatte bir yedek, 24 saate kadar işin kaybolabileceği anlamına gelir.; Yedekleme ve geri yükleme süresi hesaplama
RTO: Kurtarma süresi hedefi: bir sistemin, zarar kabul edilemez hâle gelmeden önce ne kadar süre kapalı kalabileceği.; Yedekleme ve geri yükleme süresi hesaplama
SAN: Depolama alanı ağı: birden fazla sunucunun yerel diskmiş gibi kullandığı paylaşımlı blok depolama.; RAID hesaplama
SLA: Hizmet seviyesi sözleşmesi: sağlayıcının taahhüt ettiği erişilebilirlik ve yanıt süreleri ile bunlar tutturulmazsa ne olacağı.; Uptime ve SLA hesaplama
Tekilleştirme: Bir veri bloğunu birçok dosyada veya yedekte geçse bile bir kez saklamak; depolamayı ve aktarımı azaltır.; Yedekleme ve geri yükleme süresi hesaplama
Tek arıza noktası: Tek başına arızalanması hizmeti durduran bileşen; örneğin tek bir switch veya tek bir enerji hattı.; Uptime ve SLA hesaplama
UPS: Kesintisiz güç kaynağı: kısa kesintilerde cihazları çalışır tutan, uzun kesintilerde düzgün kapanmaya zaman tanıyan akülü cihaz.; UPS çalışma süresi hesaplama
VA ve W: UPS üzerindeki iki değer. Watt (W) verebildiği gerçek güçtür. Volt amper (VA) görünür güçtür ve W = VA × güç faktörü. Boyutlandırmayı watta göre yapın, sonra VA değerini kontrol edin.; UPS çalışma süresi hesaplama
Yedek disk (hot spare): Dizide takılı ama kullanılmayan disk; başka bir disk arızalandığında rebuild otomatik başlayabilsin diye bekler.; RAID hesaplama